Polish Student Organization

PSO jest organizacją zrzeszającą studentów i absolwentów uczelni nowojorskich oraz z okolic Nowego Jorku. Naszą misją jest integrowanie młodych ludzi polskiego pochodzenia oraz szerzenie informacji na temat możliwości wyższego wykształcenia w Stanach Zjednoczonych wśród Polonii amerykanskiej. Poprzez organizowanie wydarzeń kulturalnych oraz sesji informacyjnych, propagujemy znaczenie wyższej edukacji oraz jednoczymy młodych ludzi pragnących dzielić się swoimi doświadczeniami. Od dłuższego już czasu jesteśmy ważnym źródłem informacji o studiach w Ameryce, zaś jednym z naszych priorytetów jest rozwinięcie naszego programu stypendialnego dla studentów polskiego pochodzenia.

Nasza strona w dużej mierze odzwierciedla naszą działalność. Możecie tu znaleźć informacje o naszej organizacji, nadchodzących wydarzeniach, a także o amerykańskim systemie edukacji i o tym jak dostać się na studia w USA.

Wszystkich, ktorzy dysponuja chwila wolnego czasu i pokladami energii, albo tych  ktorzy chca nas dopingowac i wspierac nas duchowo, zapraszamy do wstapienia w szeregi PSO. Stancie sie czescia wyjatkowej i jedynej w swoim rodzaju organizacji polonijnej non-profit, ktora juz od przeszlo dwudziestu lat sluzy niestrudzenie wszystkim, ktorzy tego potrzebuja. Stan sie jednym z czlonkow naszej wielkiej rodziny, baw i ucz sie sie razem z nami. Spedzaj swoj wolny czas w doborowym towarzystwie i poznawaj ludzi, ktorych nie spotkasz nigdzie indziej!

ZAPRASZAMY!!!

Organizacja Studentów Polskich

Nostryfikacja Dyplomu

Nostryfikacja a ewaluacja

Q: Jaka jest procedura nostryfikacji dyplomu magistra ekonomii (skonczylem studia w Polsce)?

Krótka odpowiedz brzmi: zadna. Po prostu w Stanach dla zdecydowanej wiekszosci zawodów nie ma odpowiednika polskiej nostryfikacji.
W Polsce i w wielu krajach europejskich istnieje specjalna formalna procedura uznawania stopni naukowych z innych krajów. Z reguly dokonuje tego rzadowa komórka (komisja, wybrane uczelnie panstwowe, itp). Decyzje takiej komisji sa wiazace dla wszystkich instytucji panstwowych (tzn. musza one uznac nostryfikowany stopien naukowy), a i z reguly sa automatycznie uznawane przez prywatne firmy. Tego rodzaju procedure nazywamy wlasnie nostryfikacja.
Dla przykladu: absolwent amerykanskiej uczelni, który chce podjac prace w administracji panstwowej w Polsce na stanowisku wymagajacym wyzszego wyksztalcenia, musi najpierw nostryfikowac swój dyplom w sposób wskazany przez polskie prawo (czyli musi zglosic sie na polska uczelnie, która oceni, czy kurs studiów z USA spelnilby jej wymagania do wydania dyplomu). Podobnie jest w przypadku, gdyby ów absolwent chcial rozpoczac studia doktoranckie na polskiej uczelni. Osoba z doktoratem z USA tez musi nostryfikowac dyplom, jesli chce podjac prace na polskiej uczelni.
W Stanach sytuacja jest nieco inna – nie ma komisji panstwowych ds. nostryfikacji, a kazda instytucja moze uznac lub nie stopien naukowy z innego kraju wedlug wlasnego widzimisie (z pewnymi wyjatkami, o których szerzej w sekcji “Praca w USA po polskiej uczelni”). Uczelnia (jesli chcemy sie dalej ksztalcic) lub firma (jesli chcemy pracowac) moze uznac nasz poziom wyksztalcenia na slowo (to raczej rzadko, ale czasem sie zdarza w firmach prywatnych), na podstawie tlumaczenia przysieglego (to zazwyczaj), albo ewaluacji dyplomu przez profesjonalna firme. Moze sie tez zdarzyc, ze instytucja odmówi uznania dyplomu, i zadna sila (stanowa czy federalna) jej do zmiany decyzji nie zmusi.

Q: Mam z Polski dyplom licencjata i magistra (po dwuletnich studiach uzupelniajacych). Na jaki stopien amerykanski przeklada sie polski licencjat, a na jaki magister?
Jesli zdecydujemy sie na profesjonalna ewaluacje dyplomu z Polski (patrz nastepne pytanie), to najprawdopodobniej przetlumaczy ona nasz tytul magisterski jako cos posredniego miedzy amerykanskim bakalarzem i magistrem. Podobnie tez postapi wiekszosc amerykanskich uczelni, jesli bedziemy sie starac na studia pobakalarskie (graduate).
Stopien licencjata bedzie niestety ewaluowany jako cos pomiedzy amerykanskim stopniem Associate (po dwuletnich studiach) a bakalarzem. Podobnie bedzie tez ze stopniem inzyniera.
Natomiast w CV warto wpisac “Master’s degree” i w nawiasie polskie “magister”, a w przypadku licencjatu/ stopnia inzyniera wpisac BA/BS* i polskie odpowiedniki. Pracodawcy zawsze mozna wytlumaczyc podczas rozmowy o prace, ze w polskim systemie szkolnictwa wyzszego, podobnie jak w reszcie Europy, podstawowe studia wyzsze sa 3-3,5 letnie (licencjat), wiec sa odpowiednikiem tutejszego bakalarza. Natomiast studia magisterskie trwaja minimum 5 lat, wiec odpowiadaja tutejszym bakalarskim (4 lata) i rocznym magisterskim. Mozna tez porównac studia magisterskie (typowe 5-5,5 letnie) do tutejszego laczonego programu BA/MA czy BS/MS, który zazwyczaj trwa 5 lat.

Q: Slyszalam, ze mozna nostryfikowac dyplom w agencji, która nazywa sie WES. Jak mozna sie z nimi skontaktowac?

WES, czyli World Education Services, to jedna z firm zajmujacych sie ewaluacja (nie nostryfikacja!) dyplomów uniwersyteckich z calego swiata. Usluga ta nie jest odpowiednikiem nostryfikacji w Europie, gdyz nie ma zadnej podstawy prawnej i ocena WES nie jest dla zadnej firmy, uczelni czy agencji rzadowej wiazaca. Z drugiej strony firmy, uczelnie, jak równiez agencje rzadowe (zwlaszcza w sprawach zwiazanych z imigracja) moga prosic o dokonanie profesjonalnej ewaluacji dyplomu – i WES jest najwieksza tego typu firma w USA.

Ewalucja polega na wystawieniu dokumentu, który podaje historie akademicka danej osoby (swiadectwa, zdobyte stopnie naukowe) w kraju ojczystym, z jednoczesna adnotacja amerykanskiego odpowiednika tego poziomu wyksztalcenia. Ewaluacji dokonuje sie na podstawie przedstawionych kopii oficjalnych dokumentów z Polski wraz z tlumaczeniami przysieglymi (moga byc z Polski; akceptowane sa tez dokumenty przetlumaczone bezposrednio przez uczelnie). Pamietajmy, ze nigdy nie nalezy wysylac oryginalów dokumentów! W razie zgubienia (a takie rzeczy sie zdarzaja, zwlaszcza na uczelniach), odtworzenie dyplomu czy swiadectwa maturalnego jest procesem czaso- i pracochlonnym.

WES i inne firmy tego typu proponuja dwa rodzaje uslug: ewaluacje dyplomu (document-by-document evaluation, $100) i ewaluacje karty przebiegu studiów (course-by-course evaluation, $150). Ta pierwsza podaje tylko dotychczasowe stopnie naukowe (np. matura = dyplom ukonczenia szkoly sredniej; licencjat = 3 lata studiów undergraduate; magister = bakalarz, 5 lat studiów undergraduate). Drugi typ uslugi oprócz informacji z pierwszej podaje równiez zaliczone przedmioty, odpowiadajaca im liczbe kredytów oraz uzyskana ocene (jest to wiec odpowiednik amerykanskiej karty przebiegu studiów – transcript).

Niestety WES patrzy glównie na liczbe lat studiów, stad tez typowy polski absolwent na tym traci (licencjat nie moze byc uznany za odpowiednik bakalarza, bo dostaje sie go po 3, a nie 4 latach studiów). Trzeba tez upewnic sie, ze nasza karta przebiegu studiów, która wysylamy WES, zostala dobrze przetlumaczona – WES spisuje nazwy przedmiotów z tlumaczenia, wiec warto zadbac o to, zeby odzwierciedlalo ono nasze rzeczywiste doswiadczenie.

Adres internetowy WES to www.wes.org. Mozna tez skontaktowac sie z WES telefonicznie (212 966 6311). Inne firmy zajmujace sie ewaluacja dyplomów zagranicznych mozna znalezc na stronie NACES (National Association of Credential Evaluation Services), http://www.naces.org/members.htm.

Q: Znajomy doradzil mi, zebym od razu po przyjezdzie do Stanów ewaluowal dyplom i jak to zrobie, zaczal szukac pracy. Nie wiem natomiast, czy wystarczy ewaluowac sam dyplom, czy musze ewaluowac caly indeks? Poniewaz ewaluacja, w przeciwienstwie do europejskiej nostryfikacji, nie ma mocy prawnej, raczej nie warto wydawac pieniedzy i ewaluowac dyplomu “na wszelki wypadek”, czyba ze potencjalny pracodawca, urzad imigracyjny lub uczelnia wyraznie sobie tego zazycza. Czesto wystarczy tak naprawde zwykle tlumaczenie dyplomu (i to zawsze warto miec).

Odpowiedz na pytanie, czy tlumaczyc/ewaluowac dyplom czy karte przebiegu studiów, zalezy od okolicznosci. Jesli pracodawca/ urzad imigracyjny chce tylko potwierdzenia ukonczenia wyzszej uczelni, wystarczy dyplom. Jesli staramy sie o przyjecie na dalsze studia, potrzebne bedzie tlumaczenie/ewaluacja karty przebiegu studiów. Sporadycznie pracodawcy równiez prosza o zalaczenie karty przebiegu studiów do podania o prace.

Dalsze studia w Stanach

Q: Mam stopien magistra z Polski. Co mam zrobic, zeby tutejsza uczelnia uznala mój dyplom, tak zebym mógl pójsc na dalsze studia, a nie powtarzac wszystko od poczatku?
Dobra wiadomosc to to, ze zdecydowanej wiekszosci uczelni wystarczy oryginal karty przebiegu studiów z tlumaczeniem przysieglym. Uczelnie nie przyjma na dalsze studia jedynie na podstawie dyplomu, trzeba wiec postarac sie o wyciagniecie z dziekanatu karty przebiegu studiów.

Zawsze nalezy najpierw sprawdzic na uczelni, w jakiej postaci zyczy sobie otrzymac dokumenty. Niektóre uczelnie np. wymagaja tlumaczenia na miejscu, inne nie wymagaja tlumaczenia przysieglego. Wiekszosc zada karty przebiegu studiów, ale niektóre moga sie zadowolic wypisem z indeksu, albo nawet kserokopia indeksu. Natomiast trzeba pamietac o tym, ze standardowo amerykanskie uczelnie wymagaja, aby dokumenty byly dostarczone nie przez kandydata, ale bezposrednio z jego poprzedniej uczelni (w ten sposób minimalizuja ryzyko falszerstwa dokumentów przez kandydata). Amerykanskim zwyczajem karty przebiegu studiów wystawiane sa przez dziekanat na papierze firmowym, w zamknietej kopercie, czesto z podpisem urzednika uczelni na zaklejonym odwrocie koperty.

Praktyka wielu Polaków starajacych sie o przyjecie na amerykanska uczelnie jest taka, ze karte przebiegu studiów przygotowuja sami w MS Wordzie (czesto od razu w wersji dwujezycznej), przynosza do dziekanatu, gdzie urzednik sprawdza zgodnosc z indeksem, przybija wszelkie mozliwe pieczatki firmowe, wklada do koperty, zakleja, przybija pieczec z tylu i podpisuje. Tylko nieliczne polskie uczelnie automatycznie wydaja dwujezyczne karty przebiegu studiów w gotowym uczelnianym formacie.

Q: Na jaki poziom studiów moge sie dostac po skonczonym licencjacie z Polski?

Niestety, choc licencjat jest obecnie podstawowym stopniem wyzszego wyksztalcenia w Polsce, nie jest on uznawany za odpowiednik amerykanskiego bakalarza. Wynika to m.in. z liczby lat studiów (i nauki ogólnie) w obu krajach. Trzy lub trzy i pól roku nauki to za malo, by zdobyc stopien bakalarza (BA lub BS), tak wiec amerykanskie uczelnie standardowo traktuja licencjat jedynie jako zaliczone 3-3,5 roku studiów undergraduate.
To oznacza, ze absolwent studiów licencjackich typowo moze liczyc tylko na transfer na studia bakalarskie. A polityka wiekszosci uczelni jest taka, ze pozwala przeniesc jedynie polowe kredytów potrzebnych do uzyskania danego stopnia naukowego z innej szkoly. Tak wiec polski licencjata moze zazwyczaj maksymalnie dostac sie na trzeci rok studiów undergraduate.
W lepszej nieco sytuacji sa osoby z dyplomem inzyniera. Poniewaz studia inzynierskie trwaja zazwyczaj 4 lata, moga sie one starac o przyjecie na studia magisterskie lub doktoranckie (choc powinno sie najpierw upewnic na danej uczelni, czy uzna stopien inzyniera po 4-letnich studiach za odpowiednik amerykanskiego BS; nie jest to automatyczne).

Praca w USA po polskiej uczelni

Q: Mam stopien magistra informatyki. Wylosowalem zielona karte i planuje przeniesc sie do Stanów. Czy moge z polskim dyplomem od razu podjac prace w zawodzie, czy lepiej jest skonczyc jeszcze jakies studia podyplomowe w USA?
Mozna sie starac o prace tylko na podstawie polskiego dyplomu (pamietajmy, zeby stopien magistra na CV przedstawiac jako odpowiednik MA/MS), ale jest oczywiste, ze pracodawca przychylniej potraktuje kogos ze stopniem ze znanej mu uczelni niz kogos z obcego systemu ksztalcenia. O ile wiec nie mamy znajomych, którzy moga nas polecic potencjalnym pracodawcom (to sie liczy za wiecej niz dobre CV), to warto przynajmniej rozwazyc zainwestowanie w roczne lub dwuletnie studia magisterskie.

Studia w USA, poza edukacja, lepszym opanowaniem angielskiego i znana nazwa uczelni na CV, daja jeszcze kilka innych, calkiem wymiernych korzysci. Po pierwsze, pozwalaja poznac ludzi zainteresowanych tym samym kierunkiem i praca w tym samym zawodzie. W ten sposób podczas interakcji z innymi studentami poznajemy szereg nowych mozliwosci zatrudnienia i zdobywamy nowe kontakty. Po drugie, amerykanskie uczelnie, zwlaszcza zas na kierunkach zawodowych, wydaja duze pieniadze na przygotowanie absolwentów na rynek pracy. Mozna wiec zapisac sie na warsztaty pisania CV, poszukiwania pracy i przygotowujace do rozmów o prace. Po trzecie, uczelnie aktywnie zabiegaja o oferty praktyk i pracy dla absolwentów. Wielu pracodawców szuka przyszlych pracowników tylko na kilku kampusach uczelni, z którymi ma historycznie dobre stosunki.

Q: Skonczylam w Polsce farmacje (medycyne, pielegniarstwo, stomatologie). Co musze zrobic, zeby nostryfikowac dyplom i pracowac w zawodzie?
Farmacja nalezy do tych kilku wyjatków, w przypadku których mozemy mówic o nostryfikacji dyplomów. W nielicznych zawodach, zwlaszcza zwiazanych ze sluzba zdrowia (medycyna, pielegniarstwo, stomatologia, farmacja) istnieja specjalne procedury uznawania kwalifikacji osób z zagranicy. Ogólnie rzecz biorac, osoby te musza udokumentowac skonczenie zagranicznej uczelni na wymaganym kierunku, zdac egzaminy zawodowe dla absolwentów zagranicznych uczelni, odbyc wymagana praktyke w zawodzie i zdac egzaminy zawodowe dla Amerykanów. Zazwyczaj wymogiem jest posiadanie obywatelstwa lub zielonej karty. W przypadku farmacji trzeba najpierw przedstawic odpowiednie dokumenty (specjalny formularz oraz karte przebiegu studiów z Polski) i udowodnic, ze zaliczylo sie wymagane przedmioty. Nastepnie trzeba zdac egzamin dla absolwentów zagranicznych uczelni (Foreign Pharmacy Graduate Equivalency Examination), TOEFLa (min. 213 punktów na 300 na tescie komputerowym) oraz TSE (Test of Spoken English). Po przejsciu tego pierwszego kroku otrzymuje sie zaswiadczenie od Foreign Pharmacy Graduate Examination Committee (specjalna komisja National Association of Boards of Pharmacy, stowarzyszenia zawodowego farmaceutów, http://www.nabp.net) i mozna rozpoczac normalna sciezke uzyskiwania licencji farmaceuty, tj. przystapic do egzaminu zawodowego NAPLEX (North American Pharmacist Licencing Exam), odbyc 12-miesieczna praktyke zawodowa (dluzsza niz wymagana od absolwentów amerykanskich uczelni) i zdac dwa nastepne egzaminy: MPJE (Multi-State Pharmacy Jurisprudence Exam) i Compounding & Dispensing.

Wymagania moga sie nieco róznic w zaleznosci od stanu (te podane powyzej sa dla stanu Nowy Jork). Wymogi dla Nowego Jorku sa podane na stronie Office of the Professions stanowego departamentu edukacji http://www.op.nysed.gov/proflist.htm. Obejmuja one 44 licencjonowane zawody (w tym architekta, projektanta wnetrz, ksiegowego, pracownika spolecznego, psychologa oraz licznych zwiazanych z medycyna i sluzba zdrowia). Na stronach poswieconych poszczególnym zawodom mozna poczytac o wymaganiach wzgledem absolwentów zagranicznych uczelni.

Q: W jaki sposób moge nostryfikowac dyplom prawnika?

Prawnik z Polski nie moze po prostu nostryfikowac swojego dyplomu, aby pracowac w zawodzie w USA, m.in. dlatego, ze systemy prawne Polski i Stanów róznia sie znaczaco (polski oparty jest o prawo skodyfikowane, amerykanski o precedensy prawne).
Aby zostac prawnikiem w USA, standardowo nalezy ukonczyc trzyletnie studia prawnicze na poziomie graduate (czyli po uprzednim zaliczeniu czteroletnich studiów podstawowych konczacych sie uzyskaniem stopnia bakalarza – Bachelor’s). Otrzymuje sie wtedy tytul doktora praw (J.D., czyli Juris Doctor). Po studiach przyszli prawnicy przystepuja do stanowego egzaminu zawodowego – bar exam, którego zdanie upowaznia do pracy w zawodzie. Zaliczenie tego egzaminu nie nalezy do rzeczy latwych – wielu prawników oblewa za pierwszym podejsciem i dopiero za kolejnym pokonuje te poprzeczke.

Prawnicy z innych panstw moga obejsc wymóg ukonczenia trzyletnich studiów prawniczych. W niektórych stanach (np. w CT, ale nie w NY i NJ) moga oni bezposrednio przystapic do egzaminu zawodowego. Istnieja tez roczne programy magisterskie LL.M., przeznaczone wlasnie dla takich osób. W niektórych stanach, w tym w Nowym Jorku, absolwenci programów LL.M. równiez moga przystepowac do egzaminu zawodowego.

Programy LL.M. w Nowym Jorku oferuje np. Columbia University i NYU. Informacje o wymaganiach formalnych przed bar exam mozna uzyskac na stronie American Bar Association: http://www.abanet.org/legaled/publications/compguide2003/legalstudy.pdf oraz http://www.abanet.org/legaled/publications/compguide2003/foreignlawschool.pdf (informacje dla prawników zagranicznych). Polecamy tez tekst prezentacji o studiach i pracy prawników w USA z sesji informacyjnej “Studia 4U” z 2003 r, zamieszczony na naszej stronie.