Polish Student Organization

PSO jest organizacją zrzeszającą studentów i absolwentów uczelni nowojorskich oraz z okolic Nowego Jorku. Naszą misją jest integrowanie młodych ludzi polskiego pochodzenia oraz szerzenie informacji na temat możliwości wyższego wykształcenia w Stanach Zjednoczonych wśród Polonii amerykanskiej. Poprzez organizowanie wydarzeń kulturalnych oraz sesji informacyjnych, propagujemy znaczenie wyższej edukacji oraz jednoczymy młodych ludzi pragnących dzielić się swoimi doświadczeniami. Od dłuższego już czasu jesteśmy ważnym źródłem informacji o studiach w Ameryce, zaś jednym z naszych priorytetów jest rozwinięcie naszego programu stypendialnego dla studentów polskiego pochodzenia.

Nasza strona w dużej mierze odzwierciedla naszą działalność. Możecie tu znaleźć informacje o naszej organizacji, nadchodzących wydarzeniach, a także o amerykańskim systemie edukacji i o tym jak dostać się na studia w USA.

Wszystkich, ktorzy dysponuja chwila wolnego czasu i pokladami energii, albo tych  ktorzy chca nas dopingowac i wspierac nas duchowo, zapraszamy do wstapienia w szeregi PSO. Stancie sie czescia wyjatkowej i jedynej w swoim rodzaju organizacji polonijnej non-profit, ktora juz od przeszlo dwudziestu lat sluzy niestrudzenie wszystkim, ktorzy tego potrzebuja. Stan sie jednym z czlonkow naszej wielkiej rodziny, baw i ucz sie sie razem z nami. Spedzaj swoj wolny czas w doborowym towarzystwie i poznawaj ludzi, ktorych nie spotkasz nigdzie indziej!

ZAPRASZAMY!!!

Organizacja Studentów Polskich

Wizy

Typy wiz studenckich

Q: “Myslalam, ze wszyscy studenci zagraniczni maja wizy typu F, ale ktos mi powiedzial, ze mozna tez studiowac na wizie J. Czy to prawda (ja mam wize J-1 w ramach programu au pair)?”
A: Sa trzy kategorie wiz studenckich: F, J i M. Wizy F-1 otrzymuje wiekszosc studentów zagranicznych w USA, przyznawane sa one studentom uniwersytetów, college’ów, seminariów duchownych, uczniom szkól podstawowych i srednich oraz osobom ksztalcacym sie na specjalnych kursach doksztalcajacych (w tym jezykowych, np. intensywnych kursach angielskiego). Wizy F-1 sa przeznaczone dla osób, które finansuja swoja edukacje same lub ze zródel prywatnych (wlacznie ze stypendiami uczelnianymi). Wiza J-1 przyznawana jest tym studentom, którzy otrzymali srodki na studia od fundacji rzadowych i prywatnych (np. stypendium Fulbrighta). Wiza M-1 przeznaczona jest dla studentów szkól zawodowych i ogólnie nie-akademickich. Dostaja ja studenci na przyklad dwuletnich szkól technicznych i zawodowych (vocational schools and technical colleges).

Otrzymanie wizy J-1 jako au pair (czyli opiekunki do dziecka) nie jest równoznaczne z otrzymaniem wizy J-1 studenckiej. Kategoria J-1 jest dosc szeroka i obejmuje wszelkiego rodzaju programy wymiany miedzynarodowej. Aby legalnie podjac studia w USA, osoba na wizie J-1 au pair musialaby zmienic status pobytu lub wyjechac i starac sie o wize studencka.

Dla kogo wiza studencka

Q: “Jestem studentem w Polsce, chcialbym przyjechac na wakacje do USA. Czy to, ze studiuje wystarczy, aby otrzymac wize studencka?”
Wize studencka otrzymuje sie w celu podjecia studiów lub nauki jezyka w USA, a nie dlatego, ze jest sie studentem gdzies indziej. Odpowiedz na to pytanie brzmi wiec: nie. Aby ubiegac sie o wize studencka, nalezy najpierw zostac przyjetym przez uczelnie (szkole jezykowa) w USA, otrzymac od uczelni formularz I-20 (lub DS-2019 w przypadku wizy J-1), potwierdzajacy oferte przyjecia na studia, oraz udowodnic posiadanie wystarczajacych srodków finansowych na pokrycie kosztów czesnego i utrzymania w czasie studiów

Q: “Dostalem I-20 z uczelni i musze udac sie do konsulatu USA po wize studencka. Kazano mi przyniesc dokumentacje finansowa. Po co, skoro juz raz udowadnilem uczelni, ze mam sponsora?”
Warunkiem otrzymania wizy jest przekonanie konsula amerykanskiego, ze jest sie bona fide studentem i ze nie ma sie zamiaru emigrowac do USA (jest to imputowane kazdej osobie starajacej sie o nieimigracyjna wize amerykanska). Konsul moze odmówic wydania wizy studenckiej, jesli uzna, ze kandydat na studenta nie zna wystarczajaco dobrze jezyka angielskiego; ze nie ma wystarczajacych srodków na pokrycie kosztów nauki lub ze pochodza one z podejrzanego zródla (tego szkola nie weryfikuje); lub ze nauka w USA nie ma sensu w kontekscie planów zyciowych zwiazanych z krajem ojczystym kandydata.

Zeby uniknac nieprzyjemnych chwil w konsulacie USA, lepiej wziac ze soba pelna dokumentacje zwiazków z uczelnia (I-20, list o przyjeciu, korespondencja z wydzialem itp), raport wyników TOEFLa, nawet jesli teoretycznie to szkola potwierdza stopien znajomosci jezyka, pelna dokumentacje finansowa (wlacznie z wyjasnieniem zwiazków rodzinnych lub innych z naszym sponsorem) oraz zastanowic sie, jak przekonac konsula, ze wyksztalcenie w USA ma nam sluzyc w robieniu kariery w Polsce.

Q: “Jestem na wizie turystycznej i chce sie zapisac na kurs angielskiego. Czy musze w zwiazku z tym starac sie o zmiane statusu na studencki?”
To zalezy od stopnia intensywnosci nauki. Na wizie turystycznej wolno sie zapisac na krótki kurs jezykowy po kilka godzin tygodniowo. Kazdy, kto chce uczeszczac na kurs intensywny (ponad 18 godzin wykladowych w tygodniu) musi najpierw uzyskac status studenta. Niezastosowanie sie do tego wymogu jest naruszeniem przepisów wizowych i w razie wykrycia (realistycznie: w razie pózniejszego przyznania sie podczas kolejnej rozmowy w konsulacie) grozi odmowa wydania wizy.

Q: “Dostalem sie na studia doktoranckie w USA, ale chcialbym przyjechac wraz z zona i dzieckiem. Czy jest to mozliwe?”

Tak, oczywiscie. W momencie wystapienia o wize studencka nalezy zaznaczyc, ze stara sie równiez o wizy dla czlonków najblizszej rodziny. Do konsulatu/ ambasady USA nalezy przyniesc dowody pokrewienstwa (kopia aktu slubu i aktu narodzenia dziecka). Czlonkowie najblizszej rodziny otrzymuja wizy F-2 lub J-2 w zaleznosci od klasyfikacji wizy studenta (F-1 lub J-1). Malzonkowie studentów na wizie J-2 moga ubiegac sie o pozwolenie na prace; nie jest to mozliwe w przypadku osób na wizie F-2. Jesli czlonkowie najblizszej rodziny studenta chca podjac nauke w pelnym wymiarze godzin, musza ubiegac sie o wizy F-1/J-1.

Q: “Czy mozna dostac wize studencka w celu nauki w szkole sredniej?”

Z informacji na stronie Departamentu Stanu (http://www.travel.state.gov/visa;foreignstuden.html):
Changes in U.S. immigration law, effective November 30, 1996, require that no alien may be issued an F-1 visa to attend a U.S. public elementary or middle school (K-8). Any alien who wishes to attend public high school (grades 9-12) in the United States in student visa (F-1) status must submit evidence that the local school district has been reimbursed in advance for the unsubsidized per capita cost of the education. Also, attendance at U.S. public high schools cannot exceed a total of 12 months. Please note that these changes do not affect other visa categories such as the J-1 exchange visitor program or the qualified school-age child of an alien who holds another type of nonimmigrant visa (i.e., A, E, H, I, L, etc.). Tak wiec mozesz legalnie na wizie studenckiej chodzic nie wiecej niz rok do amerykanskiej szkoly sredniej (publicznej), i to po zaplaceniu rownowartosci kosztu ksztalcenia w takiej szkole (standardowo jest to jakies 10 tysiecy rocznie). Tansza opcja byloby pojscie np. do szkoly katolickiej — tu mozesz chodzic do konca szkoly i czesto jest ona tansza (2-5 tysiecy) i byc moze mozesz liczyc na pomoc finansowa.

Zmiana statusu

Q: “Jestem w USA na wizie J-1 au pair. Chce rozpoczac tu studia. Co musze zrobic, zeby zmienic mój status wizowy?”

Po pierwsze trzeba sie dostac na uczelnie lub do szkoly jezykowej i otrzymac od niej formularz I-20. Nastepnie trzeba wyslac do odpowiedniego biura USCIS: podanie o przedluzenie/zmiane statusu nieimigracyjnego (formularz I-539); fotokopie obu stron naszej czesci formularza I-94 i strony identyfikacyjnej w paszporcie; formularz I-20; kopie dokumentacji finansowej; czek bankowy lub przekaz pieniezny na $140; wreszcie list z wyjasnieniem, dlaczego staramy sie o zmiane statusu.

Proces rozwazania podan o zmiane statusu moze trwac do 6 miesiecy (zazwyczaj jednak trwa krócej). Przez ten czas skladajacy podanie pozostaje legalnie w USA, ale nie moze jeszcze legalnie podjac nauki.

Q: “Czy moge zmienic status na studencki, jesli jestem na wizie turystycznej?”

Teoretycznie nie, w praktyce tak, choc nie jest to latwe. Po kwietniu 2002 roku teoretycznie nie jest juz mozliwa zamiana wizy typu B-2 na studencka, o ile dana osoba przy wjezdzie do Stanów nie zglosila urzednikowi imigracyjnemu potencjalnego zamiaru podjecia studiów w USA i nie otrzymala adnotacji “potencjalny student” (“prospective student”) na formularzu I-94.
W praktyce zmiany statusu z turystycznego na studencki bez uprzedniej adnotacji prospective student zdarzaja sie, nawet w przypadkach nauki w szkole jezykowej. Wiele zalezy tu od szczescia osoby wystepujacej o zmiane statusu i od dobrego umotywowania prosby.

Q: “Ktos mi powiedzial, ze latwiej jest dostac zmiane statusu na studencki podczas pobytu w Stanach niz wize studencka w Polsce. Czy to prawda?”
W pewnym sensie tak. Osoba wystepujaca o wize studencka w Polsce ma do pokonania typowa poprzeczke dla przyszlych studentów, czyli udowodnienie, ze dostala sie na uczelnie, zna angielski, posiada srodki finansowe na oplacenie studiów oraz ze nie ma zamiaru emigrowac do USA.

Osoba wystepujaca o zmiane statusu podczas pobytu w USA musi pokonac ta sama poprzeczke, ale dodatkowo musi jeszcze przekonac urzedników USCIS, ze nie klamala na temat celu swojego przyjazdu do USA przy przekraczaniu granicy Stanów. W przypadku osób zmieniajacych status z J-1 au pair nie jest to zazwyczaj problemem, ale osoby na wizie turystycznej lub J-1 w ramach programu Work&Travel musza na to zwrócic wieksza uwage.

W ich przypadku warto wyjasnic w liscie do USCIS co spowodowalo zmiane planów juz podczas pobytu w USA (spotkanie z innymi studentami, z profesorem uczelni, uczestnictwo w sesji informacyjnej o studiach w USA itp). Warto tez pamietac o tym, ze podanie wyslane tuz po przyjezdzie na pewno wyda sie podejrzane (lepiej poczekac 2-3 miesiace od przyjazdu do USA).
Na pewno tez pracownicy konsulatu i ambasady USA w Polsce lepiej znaja lokalne warunki i sa bardziej wyczuleni na oznaki checi emigracji do USA. Latwiej wychwyca oni przypadki, gdzie studia w USA nie bardzo maja sens w kontekscie planów kariery zwiazanych z Polska. Jesli o wize studencka stara sie student 4-ego roku SGH, który chce rozpoczac nauke na nieznanym community college, pracownicy konsularni beda sie zastanawiac, co studentowi najlepszej polskiej uczelni ekonomicznej moze dac w tym przypadku nieznana, znacznie slabsza pod wzgledem poziomu nauczania szkola. Urzednicy USCIS raczej nie wiedza, ze SGH nalezy do elity polskich uniwersytetów.

Q: “Zmienilem status na studencki, ale ostrzezono mnie, ze teraz moge miec problemy z powrotem do USA po wyjezdzie do Polski. Czy to prawda? Jesli tak, to czy moge dostac wize studencka gdzies w Stanach?”
Tu trzeba rozróznic miedzy wiza wjazdowa, wklejana w paszporcie i upowazniajaca do przekraczania granicy, i statusem pobytu, otrzymywanym przy przekroczeniu granicy USA lub po zlozeniu wniosku o zmiane statusu do USCIS. Jesli ktos zmienil status na F-1, przy pierwszym wyjezdzie poza granice USA bedzie potrzebowal nowej wizy wjazdowej F-1, aby powrócic w charakterze studenta (stara wiza wjazdowa innej kategorii nie pozwoli mu wjechac jako student).

To oznacza, ze osoba, która zmienila status pobytu, przy pierwszej wizycie w Polsce musi sie udac do konsulatu lub ambasady USA i zlozyc normalne podanie o wize studencka. Niestety, zdarzaja sie przypadki, gdy pomimo zgody na zmiane statusu wydanej przez USCIS, konsulat USA (czyli galaz Departamentu Stanu, innego ministerstwa) odmawia wydania wizy studenckiej. Mozna sie starac wtedy ponownie o wize podczas kolejnej wizyty w konsulacie, ale tak naprawde nie ma gwarancji, ze sie ja otrzyma. Niestety, nie mozna uzyskac wizy studenckiej podczas pobytu w USA. Dla osób, które zmienialy status na studencki, wyjazd poza USA zawsze obarczony bedzie ryzykiem.

Finansowanie nauki na wizie studenckiej

Q: Czy jako student zagraniczny moge uzyskac status rezydenta stanu i placic nizsze czesne na uczelni publicznej?

Niestety nie. Za rezydenta stanu moze byc uznany tylko obywatel lub staly rezydent USA, w niektórych stanach równiez osoby przebywajace bez waznej wizy. Uczelnia moze ewentualnie zrobic wyjatek dla osoby, która stara sie o zmiane statusu na imigracyjny (jest w trakcie procesu sponsorowania).

Q: Czy moge liczyc na to, ze w czasie studiów w USA bede w stanie sie utrzymac z wlasnej pracy?

Jest to bardzo trudne. Czesne dla studentów zagranicznych na uczelniach publicznych wynosi od ok. 3-5,000 dolarów (na dwuletnich community colleges) do ok. 8-10,000 i wiecej na uczelniach czteroletnich. Szkoly prywatne sa kilkakrotnie drozsze, czesne siega nawet 30-40 tysiecy dolarów rocznie. Do tego dochodza koszty utrzymania w wysokosci ok. 10,000 rocznie. Legalnie mozna pracowac poczatkowo tylko na kampusie uczelni i w trakcie roku szkolnego nie wiecej niz 20 godzin tygodniowo. Stawki za godzine pracy na stolówce, w bibliotece czy w administracji wynosza zwykle 5,50-10 dolarów. Prawo do pracy poza kampusem nabywa sie dopiero po pierwszym roku studiów i jest ono ograniczone (maksymalnie ma sie prawo do 12 miesiecy stazu w pelnym wymiarze godzin). Zezwolenie na prace poza kampusem ze wzgledu na ciezkie warunki finansowe jest dosc ciezko uzyskac, choc mozna sie o nie starac (zawsze potrzebna jest rekomendacja biura studentów zagranicznych i pozwolenie USCIS).

To oznacza, ze jest praktycznie niemozliwe utrzymanie sie z legalnej pracy na wizie studenckiej.
Dodatkowo nie mozna podac wlasnej pracy jako glównego zródla finansowania studiów w momencie wystapienia o wize studencka – beda nam tu potrzebne dokumenty od sponsora (affidavit of support), udokumentowane zasoby rodzinne lub poswiadczenie otrzymania stypendium z uczelni lub od fundacji.

Q: Jakie mam szanse na stypendium jako student zagraniczny (na studiach bakalarskich)?

Paradoksalnie, najwieksze szanse na pelne stypendium dla studentów zagranicznych sa na najbardziej prestizowych i najdrozszych uczelniach amerykanskich. Uniwersytety Ligi Bluszczowej (Ivy League) i najlepsze college liberal arts maja zazwyczaj specjalne fundusze stypendialne dla studentów z zagranicy, bo sa zainteresowane jak najwieksza róznorodnoscia ciala studenckiego. Po podjeciu decyzji o przyjeciu kandydata przyznaja one stypendia w oparciu o analize mozliwosci finansowych rodziny kandydata, a wiec jest to w rzeczywistosci stypendium socjalne.
Na wielu mniej prestizowych uczelniach prywatnych mozna z kolei liczyc na stypendium naukowe, sportowe lub specjalne (np. za osiagniecia artystyczne), choc rzadko zwykle uczelnie oferuja pomoc finansowa pokrywajaca pelny koszt czesnego i utrzymania. Na uczelniach publicznych jest najtrudniej o pomoc finansowa dla osób na wizach studenckich, choc i tu zdarzaja sie wyjatki. Niektóre szkoly (np. SUNY Potsdam) maja specjalne fundusze stypendialne dla zagranicznych (choc rzadko pokrywajace caly koszt studiów). Inne uczelnie (np. CUNY Honors College) pozwalaja studentom zagranicznym ubiegac sie o stypendia naukowe na tych samych zasadach, co studentom z USA (w przypadku Honors College stypendium pokrywa 100% czesnego i daje dodatkowe srodki na wlasne badania naukowe).
Liste uczelni (wg. stanu) przyznajacych stypendia dla studentów zagranicznych, wraz z kosztem roku nauki, liczba przyznanych stypendiów i kwota sredniego stypendium, mozna znalezc na stronie http://www.internationalstudent.com/schools_awarding_aid/. Mozna tez zajrzec na strone EduPass, http://www.edupass.org/finaid/undergraduate.phtml.
Oczywiscie, studenci zagraniczni nie kwalifikuja sie na pomoc rzadowa – federalna i stanowa, dostepna dla obywateli i stalych rezydentów USA.
Studenci zagraniczni moga tez sie starac o stypendia z fundacji i organizacji charytatywnych. Najwieksza baza danych stypendiów dostepna na Internecie to FastWeb, www.fastweb.org. Mozna tez zajrzec do bazy danych stypendiów dla studentów zagranicznych i pragnacych studiowac za granica, na http://www.iefa.org/public/search.html.
Wsród organizacji polonijnych przyznajacych stypendia Polakom i osobom polskiego pochodzenia jedynie kilka traktuje studentów na wizach F-1 tak samo jak obywateli i rezydentów USA. Naleza do nich Fundacja Edukacyjna Komitetu Parady Pulaskiego, (www.pulaskischolarship.com) oraz Organizacja Studentów Polskich (www.pso-usa.org).

Q: Chce zrobic w USA doktorat, ale wiem, ze nauka w tym kraju jest bardzo droga. Czy moge liczyc na jakas pomoc finansowa?Czy moge liczyc na jakies stypendium, jesli chce skonczyc tylko program magisterski?
Bardzo duzo doktorantów w USA, niezaleznie od kraju pochodzenia, otrzymuje stypendia doktoranckie w zamian za asystenture dydaktyczna lub naukowa (pomoc w badaniach). Standardowe stypendium doktoranckie pokrywa cale czesne i oplaty za studia i dodatkowo daje 10-20 tysiecy rocznie na utrzymanie, w zaleznosci od uczelni, polozenia geograficznego oraz studiowanego kierunku (humanisci dostaja najmniej, studenci kierunków scislych, inzynierowie itp najwiecej). Na studiach doktoranckich jest bardzo duzo studentów na wizach F i J – na niektórych kierunkach (np. inzynierskich) jest to ponad polowa.

Studenci zagraniczni moga tez sie starac o wiele stypendiów na badania naukowe, dostepnych dla doktorantów wszystkich kierunków. Niektóre z tych programów maja ograniczenia obywatelstwa, ale wiele dostepnych jest dla wszystkich. Liste takich stypendiów (specyficznych dla kazdej galezi nauki) mozna otrzymac na wydziale. Pomoc ta dostepna jest przede wszystkim dla studentów po drugim roku studiów doktoranckich (po egzaminach przedmiotowych), którzy rozpoczynaja badania i pisanie doktoratu.

Znacznie trudniej jest o stypendium jedynie na program magisterski (typowo 1 lub 2 lata studiów po poziomie bakalarza). Tu mozna liczyc co najwyzej na zwolnienie z czesnego (i to raczej czesciowe niz calkowite) i moze zatrudnienie w charakterze asystenta (niekoniecznie pozwalajace na zwolnienie z czesnego).
Natomiast warto wiedziec, ze na wielu programach doktoranckich standardowo wszyscy studenci najpierw otrzymuja stopien magistra (niejako po drodze do doktoratu), a dopiero kilka lat pózniej doktora. Mozna wiec starac sie o przyjecie na doktorat, zakladajac, ze skonczy sie studia jedynie na stopniu magistra. Uczelnie nie kaza zwracac stypednium doktoranckiego osobom, które odchodza z uczelni przed otrzymaniem doktoratu.

Q: Jak wyglada mozliwosc finansowania studiów w przypadku studenta zagranicznego, który chce zrobic w Stanach MBA?
Bardzo rzadko mozna otrzymac pomoc finansowa na studia profesjonalne (biznesowe, medyczne, prawnicze). Wynika to m.in. z tego, ze studenci tych kierunków po skonczeniu studiów moga liczyc na stosunkowo wysokie zarobki, a wiec zaklada sie, ze moga zaciagnac pozyczki na studia.

Bardzo dobrzy kandydaci na studia (jak na dana uczelnie) moga liczyc na oferte czesciowego zwolnienia z czesnego i byc moze platnej asystentury. Wiekszosc jednak musi siegnac po pozyczki. Wiele czolowych programów MBA udziela takich pozyczek studentom zagranicznym, w przypadku pozyczek komercyjnych potrzebny jest amerykanski zyrant.

Legalna praca studenta

Q: “Jestem studentem na wizie studenckiej, zaczalem wlasnie studia i chce pracowac poza kampusem. Jak to zalatwic?”

Studentowi na wizie studenckiej przysluguje prawo do pracy na kampusie uczelni od momentu rozpoczecia studiów (a nawet i w ciagu miesiaca przed rozpoczeciem roku akademickiego). Praca studenta zawsze jest ograniczona do 20 godzin tygodniowo w czasie semestru i 40 godzin podczas przerw miedzysemestralnych.
Poza kampusem student moze pracowac dopiero po ukonczeniu pierwszego roku studiów i tylko w scisle okreslonych przypadkach. Zawsze (poza jednym wyjatkiem) musi na to uzyskac pozwolenie uczelnianego Biura Studentów Zagranicznych oraz USCIS. Kategorie zezwolenia na prace poza kampusem obejmuja: staz w kierunku studiów (optional practical training); prace w organizacji miedzynarodowej, np. w Banku Swiatowym czy ONZ; nieprzewidziana, ciezka sytuacje finansowa studenta (severe economic hardship); obowiazkowy staz wymagany przez program studiów (curricular practical training). Tylko w tym ostatnim przypadku student moze pracowac bez specjalnego zezwolenia USCIS (musi jednak uzyskac zgode Biura Studentów Zagranicznych). Curricular practical training mozna rozpoczac na pierwszym roku studiów, jesli oczywiscie wymaga tego program nauczania.

Q: “Jestem w szkole jezykowej na wizie F-1. Interesuje mnie praca tutaj – co mam zrobic, zeby dostac legalny staz?”

Niestety, osoby, które otrzymaly wize F-1 na nauke w szkole jezykowej, nie maja prawa legalnej pracy w USA. Aby móc pracowac, trzeba albo zmienic status na wize pracownicza (np. H1B), albo dostac sie na normalne studia – wtedy nabywa sie prawa przyslugujace studentom na F-1 studiujacym na uczelniach wyzszych.

Q: “Czy o roczny staz (optional practical training) mozna sie starac tylko po skonczeniu studiow?”

Optional practical training (OPT), mozna wykorzystac po skonczeniu studiow, ale mozna “zuzyc” czesc OPT rowniez w trakcie studiow (po zaliczeniu pierwszego roku). Maksymalnie mozemy przepracowac w ramach OPT 12 miesiecy w pelnym wymiarze godzin (lub 24 miesiace na pol etatu). Przykladowo w ramach OPT mozna przepracowac 3 miesiace w wakacje (praca na pelny etat, wiec “zuzywa” sie 3 miesiace OPT), 4 miesiace na staz podczas semestru (praca na pol etatu, wiec liczy sie jako 2 miesiace OPT) i na koniec pozostale 7 miesiecy (12-3-2=7) wykorzystac na staz po zakonczeniu szkoly.

Q: “W jakim okresie po skonczeniu nauki trzeba wykorzystac OPT?”

OPT po skonczeniu studiow, czyli post-completion OPT musi byc wykorzystane w ciagu 14 miesiecy od daty ukonczenia studiow. Przykladowo jesli na twojej I-20 widnieje np. 05/20/04 jako data ukonczenia szkoly (powinna byc w punkcie no. 5 na I-20), to masz czas na wykorzystanie OPT do 07/20/05: 12 miesiecy OPT (jesli oczywiscie nie “zuzyles” czesci OPT wczesniej) PLUS 2 miesiace “grace period”, ktore przysluguja kazdemu posiadaczowi wizy/statusu F-1.

Q: “Do kiedy mozna wystapic o pozwolenie na OPT po skonczeniu studiow?”

Podanie o OPT musisz koniecznie zlozyc za posrednictwen twojego biura studentow zagranicznych PRZED data zakonczenia szkoly. Biuro studentow zagranicznych “rekomenduje” OPT na czas 12 miesiecy, ktore musza byc w ramie czasowej obejmujacej 14 miesiecy po dacie skonczenia studiow. W powyzszym przykladzie mozesz powiedziec, ze chcesz autoryzacje na OPT od 07/01/04 – 07-01/05. Daje ci to czas na otrzymanie karty EAD (employment authorization document) do 1 lipca. Nie mozesz podjac pracy ZANIM nie dostaniesz EAD, a EAD nie bedzie wydana na okres inny niz w podaniu (autoryzacji), czyli 07/01/04 – 07/01/05.

Q: “Wyslalem podanie o OPT, minely juz trzy miesiace i nadal nie mam EAD. Co moge zrobic, zeby moc zaczac pracowac?”
Jezeli w ciagu 90 dni od otrzymania twojego podania (i oplaty oraz calej dokumentacji na OPT), nie otrzymasz EAD z Twojego USCIS Service Center (w przypadku CT/NY/NJ jest to Service Center w Vermont, ktoremu podlegaja wszystkie stany od Maine do Karoliny), mozesz wtedy skierowac sie do najblizszego oddzialu USCIS (bylego INS) i dostac “tymczasowe” EAD, wazne na 240 dni. Musi jednak uplynac 90 od otrzymania dokumentow przez USCIS.

Q: “Czy zeby zlozyc podanie o OPT trzeba miec juz konkretna oferte pracy?”

Nie. EAD (zezwolenie na prace, Employment Authorization Document) w ramach OPT daje nam pozwolenie na prace lub na pobyt w USA w celu aktywnego szukania pracy. Inaczej mowiac, aby dostac pozwolenie na OPT trzeba tylko chciec pracowac, nie trzeba przedstawiac oferty zatrudnienia. Co wiecej, jesli nie znajdziemy pracy pomimo posiadania EAD, nadal legalnie przebywamy w Stanach, az do momentu wygasniecia EAD.

Q: “Zlozylam podanie o OPT, jeszcze nie dostalam EAD i chce teraz wyjechac na pare tygodni za granice przed rozpoczeciem pracy. Czy moge to zrobic na podstawie starego I-20?”
Nie nalezy wyjezdzac z USA przed otrzymaniem EAD, bedac juz po skonczeniu szkoly, jako ze jedyne dwa powody dla ktorego student na wizie F-1 moze powrocic do USA to albo kontunuacja nauki (a to skonczylismy), albo kontynuacja pracy lub poszukiwania pracy). Bez EAD nie mamy prawa pracy (czy jej szukania), a wiec bedziemy miec problemy z powrotem do USA.

Q: “Studiuje w Polsce, chce przyjechac na wakacje do USA i popracowac. Mam nawet oferte pracy, ale powiedziano mi, ze najpierw musze dostac wize studencka. Jak ja zalatwic?”
Pracodawca najprawdopodobniej pomylil pojecia. Studenci z zagranicy moga przyjechac pracowac latem w USA w ramach programu Work& Travel na wizie J-1. Otrzymanie wizy J-1 w ramach W&T nie jest jednoznaczne z otrzymaniem wizy studenckiej J-1 (J-1 to szersza kategoria wiz dla osób na programach wymiany miedzynarodowej). Jak juz wyjasnialam wczesniej, to, ze jest sie studentem w innym kraju, nie upowaznia do wystapienia o wize studencka.

Aby otrzymac wize J-1 w ramach programu W&T nalezy byc sponsorowanym przez jedna z organizacji uczestniczacych w programie. W praktyce oznacza to, ze nawet jesli mamy juz oferte pracy, to bedziemy musieli wypelnic papiery korzystajac z posrednictwa organizacji sponsorujacej oraz poniesiemy koszty rzedu 500 dolarów. Informacje o organizacjach sponsorujacych dzialajacych na terenie Polski mozna uzyskac na stronie .

Przedluzenie pobytu i praca po studiach

Q: Czy jest mozliwosc otrzymania zielonej karty podczas studiów w USA?

Nie, chyba ze sie ja wygra na loterii wizowej albo zawrze sie zwiazek malzenski z obywatelem. Wiza studencka nalezy do wiz nieimigracyjnych.

Q: Czy mozna zostac legalnie w Stanach po studiach na wizie studenckiej?

Studenci na wizach F-1 musza wyjechac z USA w ciagu 60 dni po skonczeniu studiów (na J-1 w ciagu 30 dni), o ile nie ubiegali sie przed zakonczeniem studiów o pozwolenie na odbycie stazu zawodowego (optional practical training).

Q: Czy mozna po skonczeniu studiów legalnie pracowac w zawodzie?

Tak, w ramach stazu zawodowego – optional practical training (OPT), maksymalnie 12 miesiecy w przypadku studentów na wizach F-1, 18 miesiecy (ale nie wiecej niz miesiac praktyki za kazdy miesiac nauki) w przypadku wiz J-1. Trzeba tez pamietac, ze okres zezwolenia na prace po zakonczeniu studiów zalezy od wczesniejszego wykorzystania OPT w trakcie nauki. Jesli juz wczesniej korzystalismy z tej kategorii zezwolenia na prace (np. przez wakacje), od 12 miesiecy bedzie odjety okres juz wykorzystany. Oczywiscie dla wielu osób praca w ramach OPT to pierwszy krok do uzyskania wizy H1-B (wiza pracownicza, pozwalajaca na maksymalnie 6 lat legalnej pracy), a potem do sponsorowania przez pracodawce na zielona karte.

Odmowy wizy

Q: Moj brat bedzie dopiero zdawal mature w maju przyszlego roku. Moje pytanie to czy szkola jezykowa czy tez college daje mu wieksze szanse na otrzymanie wizy studenckiej?
Najwieksza szanse odmowy wizy maja sluchacze szkól jezykowych i studenci community college, zwlaszcza jesli ci ostatni chca sie przenosic z polskiej uczelni po skonczeniu wiecej niz roku studiów. Najmniejsze ryzyko odmowy maja doktoranci, stypendysci uczelni amerykanskich, rzadowi i lub stydpendysci fundacji oraz studenci studiów profesjonalnych (zwlaszcza sponsorowanych przez pracodawce).

Q: Ubiegalem sie o wize studencka w konsulacie w Krakowie. Konsul odrzucil moje podanie.Czy moge cos jeszcze zrobic, zeby pojechac na studia w USA?
Mozna próbowac pójsc na nastepna wizyte w konsulacie. Bedzie to kosztowalo kolejne 100 dolarów i nie ma gwarancji, ze tym razem dostanie sie wize, ale znamy przypadki, gdy za drugim razem pozytywnie rozpatrzono to samo podanie, z tymi samymi dokumentami, które poczatkowo zostalo odrzucone (rekordziscie udalo sie otrzymac wize studencka za piatym podejsciem!).

Co moze pomóc: szkola i/lub sponsor moga przefaksowac do konsulatu na pare dni przed rozmowa z konsulem list z prosba o wydanie wizy. Kopie listu warto miec ze soba do wgladu przez konsula. Trzeba sie tez upewnic, ze mamy wszystkie dokumenty ze szkoly, dokumenty finansowe, wyniki egzaminów itp, a takze ze jestesmy przygotowani na pytania o zwiazki z Polska i zamiar powrotu do Polski po studiach.

Q: Moje podanie o zmiane statusu z turystycznego na studencki zostalo odrzucone. Czy moge sie od tego jakos odwolac?
Niestety nie. Nie ma odwolania od decyzji USCIS (czyli nie mozna prosic, by to samo podanie zostalo rozpatrzone przez instancje wyzsza). Mozna jednak wystapic o rozpatrzenie wniosku na nowo (motion to reopen), o ile mamy nowe fakty i nowe dokumenty na wsparcie naszego podania. Mozna tez wystapic z wnioskiem o powtórne rozpatrzenie podania (motion to reconsider), jesli decyzja USCIS naruszyla prawo imigracyjne lub wewnetrze przepisy administracyjne USCIS (mozna przeczytac o tym na stronie USCIS, http://uscis.gov/graphics/howdoi/extendstay.htm).

Studia bez wizy

Q: Jakis czas temu wygasla moja wiza turystyczna, wiec jestem w USA nielegalnie. Czy moge isc tu na studia?

Tak, ale nie na kazdej uczelni. Wiekszosc prywatnych uczelni nie przyjmie na studia studenta zagranicznego bez wizy F-1. Moga one ewentualnie zrobic wyjatek dla osoby, która zlozyla podanie o zmiane statusu na imigracyjny i czeka na decyzje USCIS. Natomiast wiele uczelni publicznych, zwlaszcza dwuletnich (county college albo community college), nie zwraca uwagi na status wizowy. Radze sie dowiedziec w Biurze Rekrutacji na uczelni (mozna zadzwonic i umówic sie na spotkanie z urzednikiem, w wielu przypadkach szkola nie udzieli takiej informacji przez telefon). Raczej nie trzeba sie obawiac, ze szkola przekaze informacje o nielegalnym studencie do USCIS – praktyka przyjmowania na studia nieudokumentowanych studentów jest powszechna w stanach, w których osiedlaja sie nielegalni imigranci. W Nowym Jorku otwarcie przyjmuje nielegalnych miejski uniwersytet nowojorski, CUNY. Studenci bez papierów moga tez studiowac na uniwersytecie stanowym SUNY. Na CUNY uczy sie okolo 2,800 nielegalnych studentów, na SUNY 200.

Q: Czy mozna zalegalizowac swój pobyt w USA poprzez studia? Czy jesli ktos jest obecnie nielegalnie, moze dostac wize studencka, jesli sie dostanie do college’u?
Niestety, nie i nie. Jesli jest sie juz nielegalnie, przyjecie na studia nic nie pomoze w celu legalizacji pobytu. Co gorsza, jesli skladajac podanie na uczelnie zaznaczymy, ze chcemy sie starac o wize studencka, szkola wystawiajac nam formularz I-20 (konieczny do otrzymania wizy) automatycznie poda nasze dane do USCIS-u. Obecnie wszystkie informacje o studentach zagranicznych (od momentu przyjecia na uczelnie po ukonczenie studiów) sa gromadzone w bazie danych SEVIS (Student and Exchange Visitor Information System). W ten sposób USCIS kontroluje kto, gdzie i kiedy zaczyna studia, co studiuje, czy pojawia sie w szkole w kazdym semestrze, gdzie mieszka, gdzie pracuje, kiedy konczy studia itp.

Teoretycznie mozna by wyjechac ze Stanów i starac sie o wize studencka w konsulacie, ale trzeba pamietac, ze wg rozporzadzenia USCIS osoba, która nielegalnie przedluzyla sobie pobyt o ponad 6 miesiecy ma automatyczny zakaz wjazdu do USA przez 3 lata, a jesli nielegalny pobyt byl dluzszy niz rok, przez 10 lat.

Q: Slyszalem, ze nielegalni moga placic nizsze czesne w publicznych szkolach wyzszych. Czy to prawda?

Tak, ale to zalezy od stanu i od uczelni. Bylo to dosc powszechna praktyka kilka lat temu, teraz wiele stanów sie z niej wycofuje. W Nowym Jorku na uniwersytecie miejskim i stanowym wg rozporzadzenia gubernatora Patakiego z sierpnia 2002 r. nielegalni moga studiowac i placic czesne dla studentów stanowych nielegalni, o ile maja zamiar sie zalegalizowac i zlozyli podanie na CUNY/SUNY w ciagu 5 lat od skonczenia szkoly sredniej w stanie Nowy Jork ( jesli uczyli sie w niej przynajmniej 2 lata) lub od zdania egzaminu GED (General Equivalency Diploma; eksternistyczny dyplom szkoly sredniej) w stanie Nowy Jork.

Niektóre uczelnie w ramach systemu CUNY (np. Baruch College) pozwalaja dodatkowo na placenie stanowego czesnego tym nielegalnym, którzy przekroczyli zielona granice lub mieszkaja w stanie Nowy Jork przynajmniej rok od wygasniecia waznosci ich wizy pobytowej.
Podobne rozporzadzenia dotyczace oplat za studia dla nieudokumentowanych studentów wprowadzily Kalifornia, Teksas i Utah.